Natuurbehoud

Tegenwoordig zijn er heel veel bedreigingen voor dieren en de natuur. Daarom is het belangrijk dat de mens bewust wordt van de bescherming van de natuur. Door middel van educatie en de educatieve dierenvoorstellingen maakt het Dolfinarium mensen bewust hoe we de dieren en de natuur in stand kunnen houden. Maar wat betekent dat eigenlijk? Per jaar bezoeken miljoenen Nederlanders één of meerdere dierentuinen en maken daar kennis met de meest bijzondere dieren. In het Dolfinarium leven tuimelaar dolfijnen, Steller- en Californische zeeleeuwen, walrussen, grijze- en gewone zeehonden, bruinvissen (ook wel de Nederlandse dolfijn genoemd) en duizenden vissen. Onze gasten leren deze dieren op een leuke, laagdrempelige, maar ook inhoudelijke manier écht kennen. Iets dat je kent en waar je een gevoel voor hebt gekregen, dat wil je beschermen. Niet alleen de dieren in de dierentuinen, maar dus ook de dieren in de natuur.

Onze inzet voor een schone zee

Het Dolfinarium zet zich actief in voor het behoud van diersoorten en hun natuurlijke leefgebied. Een van onze belangrijkste speerpunten is de strijd tegen plastic vervuiling in onze oceanen. Tijdens voorstellingen, via informatieborden in het park en op social media maken wij bezoekers bewust van de gevaren van plastic in zee.

Via onze educatieve programma’s en voorlichtingsmaterialen laten we zien hoe plastic vervuiling het leven in zee bedreigt. We delen onze kennis over de impact op het marine ecosysteem en laten zien hoe iedereen kan bijdragen aan een schonere zee.

Kweekprogramma Roggen en Haaien

Sinds 2026 neemt het Dolfinarium deel aan een Europees kweekprogramma voor roggen en haaien. Dankzij een samenwerking met het Franse Nausicaá zijn inmiddels meerdere golfroggen, eikapsels en andere vissoorten naar Harderwijk gekomen. Met succes: inmiddels zijn er al 17 jonge golfroggen geboren. Door dieren en genetisch materiaal tussen Europese aquaria uit te wisselen, bouwen we samen aan gezonde reservepopulaties van kwetsbare soorten. Zo leveren we een belangrijke bijdrage aan het behoud van de golfrog, een soort die op de Rode Lijst van de IUCN staat als Bijna Bedreigd.

Samenwerking met internationale organisaties

Ondersteuning van het Arctic Marine Litter Project van Wageningen University & Research (t/m 2025)

Belangrijk onderzoek naar het afval in het Noordpoolgebied

Tot en met eind 2025 ondersteunde het Dolfinarium het Arctic Marine Litter Project. Onderzoekers van Wageningen University & Research doen in het Arctic Marine Litter Project in het Noordpoolgebied onderzoek naar de herkomst, oorzaken en gevolgen van het afval dat in het Noordpoolgebied. Via zeestromingen drijven plastics uit Nederland en andere Europese landen naar het Noordpoolgebied en leveren daar problemen op voor soortgenoten van de dieren van het Dolfinarium in de natuur: bruinvissen, zeehonden, walrussen, walvissen en andere dieren. Met die kennis kunnen overheden en bedrijven veel gemakkelijker bepalen wat er gedaan moet worden om dit probleem op te lossen.

Red de Vaquita

De Vaquita mag niet verdwijnen!

De meest bedreigde walvissoort ter wereld heeft dringend onze hulp nodig. De populatie is vooral door illegale kieuwnetvisserij in de laatste jaren drastisch terug gelopen. Nu zijn er nog maar 10 dieren! Steun deze campagne om uitsterven van de Vaquita te voorkomen.

De vaquita is een bruinvissoort

Vaquita, Californische bruinvis (Phocoena sinus)
Orde: Walvissen
Onderorde: Tandwalvissen
Familie: Bruinvissen
Lengte: 1,2 – 1,5 meter (bij geboorte 70 – 80 cm)
Gewicht: 30 – 55 kg
Draagtijd: 10 – 11 maanden
Generatietijd: Ongeveer 10 jaar
Leefgebied: Ondiepe kustwateren
Verspreiding: Mexico, noordelijke deel Golf van Californië
Wereldwijde populatie: 30 dieren
IUCN rode lijst classificatie: MET UITSTERVEN BEDREIGD

De vaquita is één van de kleinste walvissoorten met een klein verspreidingsgebied van 4000 km2 (ongeveer even groot als de provincie Noord-Holland). Vaquita’s leven uitsluitend in het noordelijkste deel van de Golf van Californië in ondiepe kustwateren. In dit voedselrijke gebied voeden ze zich met kleinere vissen, inktvissen en schaaldieren.

Het lichaam van de vaquita is grijs gekleurd, waarbij de duidelijke donkergrijze tot zwarte tekening rond de mond en de donkere kringen rond de ogen de vaquita zich van andere bruinvissoorten onderscheidt. Ook heeft de vaquita voor bruinvissen een ongewoon grote rugvin. Deze helpt de vaquita om overvloedige lichaamswarmte af te geven om niet oververhit te raken.

Totoaba versus Vaquita

Waarom is de kleinste walvissoort bijna uitgestorven?

Binnen 20 jaar is de populatie van de vaquita’s van ongeveer 560 individuen naar ongeveer 30 gekrompen. Schuldig daaraan is vooral de kieuwnetvisserij, die de vaquita jaar na jaar als bijvangst slachtoffer maakt. Ondanks een verbod op kieuwnetten door de Mexicaanse regering, is de populatie vaquita’s dus verder achteruit gegaan.

De netten van de vissers worden eigenlijk helemaal niet voor de vaquita, maar voor de totoaba uitgeworpen. Er wordt op de totoaba gevist vanwege zijn zwemblaas. In de Chinese cultuur geldt dit als een delicatesse èn als teken van rijkdom en welvaart. Het wordt ook in Chinese medicijnen verwerkt. Op de zwarte markt levert een kilogram totoabazwemblaas tot 20.000 Amerikaanse dollars op. Daarmee is het zelfs duurder dan cocaïne!

Helaas raken de vaquita’s in de mazen van de illegale netten verstrikt en kunnen niet meer naar het wateroppervlak zwemmen om adem te halen. Er wordt gevreesd dat deze walvissoort snel zal verdwijnen als er niet snel ingrijpende maatregelen worden genomen. De Mexicaanse regering is bereid alles te doen om de laatste vaquita’s te beschermen. De laatste en enige mogelijkheid om uitsterven van de vaquita te voorkomen, is een gecontroleerd fokprogramma met de overgebleven dieren in een professioneel beheerd, afgezet en beschermd gebied in zee.

Dolfinarium en de vaquita

Wereldwijd zijn er maar 7 bruinvissoorten waarvan de vaquita er één is. De bruinvissen die je op het Dolfinarium ziet, zijn een andere soort – de gewone bruinvis (Phocoena phocoena)– die gelukkig niet met uitsterven wordt bedreigd. Deze bruinvissen kunnen echter wel bijdragen aan het behoud van de vaquita, omdat ze genetisch gezien het dichtst bij de vaquita staan. Het Dolfinarium heeft wereldwijd de meeste ervaring met het houden van bruinvissen en deelt deze waardevolle kennis met een samenwerkingsverband van meerdere organisaties (Vaquita CPR) dat staat voor het behoud van de vaquita.

Meer informatie over de vaquita? Neem dan hier of hier een kijkje!