Dolfinarium krijgt gelijk in twee van drie zaken: College veegt twee dwangsommen van tafel

Dolfinarium krijgt gelijk in twee van drie zaken: College veegt twee dwangsommen van tafel

Onderzoek naar dierpresentaties en concert volgens hoogste bestuursrechter onvoldoende zorgvuldig en controleerbaar

Harderwijk, 6 oktober 2026 – Het Dolfinarium heeft vandaag in twee van de drie procedures bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven gelijk gekregen. In de zaken over de reguliere dierpresentaties en een concert met dolfijnen vernietigt het College de besluiten van de staatssecretaris en worden beide opgelegde dwangsommen herroepen. In een derde, afzonderlijke procedure over het programma In het water bij de dolfijnen geeft het College de staatssecretaris wel gelijk.

Losse en gemonteerde beelden onvoldoende basis
De meest omvangrijke procedure ging over de reguliere dierpresentaties van het Dolfinarium. De staatssecretaris stelde eerder dat verschillende interacties tussen dierverzorgers en dieren in strijd waren met de dierentuinvergunning en legde daarvoor een last onder dwangsom op.

Het College oordeelt nu dat niet deugdelijk en controleerbaar is vastgesteld dat het Dolfinarium de vergunning heeft overtreden. De staatssecretaris baseerde zich onder meer op losse videofragmenten van dierpresentaties. Volgens het College had ook de volledige voorstelling en de volledige educatieve context moeten worden onderzocht.

Tijdens de procedure bleek bovendien dat een deel van het gebruikte beeldmateriaal was gemonteerd. Beelden uit verschillende voorstellingen waren achter elkaar gezet en delen van presentaties waren weggelaten. Bij beelden van de zogenoemde tailwalk van een dolfijn bleek bijvoorbeeld de direct daaraan voorafgaande educatieve toelichting niet in het fragment te zijn opgenomen.

“Dit raakt precies aan het punt dat wij vanaf het begin hebben gemaakt”, zegt Alex Tiebot, algemeen directeur van het Dolfinarium. “Je kunt een dierpresentatie niet beoordelen aan de hand van een paar losse seconden beeld. Het gaat ook om de uitleg die bezoekers krijgen, waarom bepaald gedrag wordt getoond en de context van de volledige voorstelling. Het College maakt vandaag duidelijk dat die zorgvuldigheid bij deze handhaving heeft ontbroken.”

NVWA beoordeelde volledige context en constateerde geen overtredingen
Het College wijst in zijn uitspraak ook expliciet op een inspectie van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit van 1 mei 2024. De NVWA beoordeelde de dierpresentaties toen wel binnen de volledige context en constateerde daarbij dat het Dolfinarium de voorschriften van de dierentuinvergunning niet overtrad.

“Dat vinden wij een belangrijk onderdeel van de uitspraak”, zegt Tiebot. “Een inspectie waarbij daadwerkelijk naar onze volledige presentaties en de educatieve context werd gekeken, leidde niet tot de conclusie dat wij de vergunning overtraden. Later is op basis van losse en deels gemonteerde beelden een andere conclusie getrokken. Voor zo’n vergaande handhavingsmaatregel moet de onderbouwing gewoon zorgvuldig en controleerbaar zijn.”

Ook deskundigenonderzoek onvoldoende basis voor handhaving
Ook de deskundigenonderbouwing waarop de staatssecretaris zich baseerde, was volgens het College onvoldoende om vast te stellen dat het Dolfinarium de vergunning had overtreden. De door de staatssecretaris ingeschakelde deskundige T. Genov beoordeelde slechts een deel van de videobeelden en niet de volledige dierpresentaties en het volledige educatieve programma. Zijn rapport geeft volgens het College daarom geen antwoord op de vraag of het Dolfinarium de dierentuinvergunning heeft overtreden.

Daartegenover noemt het College expliciet het door het Dolfinarium ingebrachte deskundigenrapport van dr. Isabella Clegg. Zij komt tot andere conclusies over het getoonde diergedrag en onderstreept dat een beoordeling op basis van losse videofragmenten wetenschappelijk en gedragskundig beperkt is.

De tekortkomingen in het onderzoek zijn volgens het College zo ernstig dat zij in deze procedure niet zijn hersteld en het College geen aanleiding ziet om alsnog gelegenheid tot herstel te bieden. Het besluit wordt vernietigd en de dwangsom wordt herroepen.

Ook dwangsom rond concert herroepen
Ook in de afzonderlijke zaak over een concert met dolfijnen krijgt het Dolfinarium gelijk.

De staatssecretaris stelde dat tijdens dat concert de educatieve boodschap niet centraal stond. Die conclusie was onder meer gebaseerd op twee korte video’s van enkele minuten, terwijl het concert enkele uren duurde.

Het College oordeelt dat op basis daarvan niet kon worden vastgesteld dat het Dolfinarium de vergunning had overtreden. De dolfijnen waren tijdens het concert ongeveer vijftien minuten te zien en er was ook educatieve duiding door een dierverzorger. Volgens het College kon zonder onderzoek naar het volledige concert niet worden beoordeeld welke plaats de educatieve boodschap daarin innam.

Ook in deze zaak wordt het beroep van het Dolfinarium gegrond verklaard, het besluit vernietigd en de dwangsom herroepen.

Duidelijkheid over programma In het Water
In de derde procedure komt het College tot een andere conclusie. Deze zaak heeft specifiek betrekking op het aanvullende educatieve programma waarbij een beperkt aantal bezoekers in het water bij dolfijnen kan staan.

Volgens de vergunning moeten de dieren binnen dit programma zelf op de bezoeker en de interactie afkomen. Het College oordeelt dat hieraan niet wordt voldaan wanneer een dolfijn eerst een commando krijgt om naar de bezoeker toe te komen zodat deze het dier kan aanraken. Op dit onderdeel krijgt de staatssecretaris gelijk.

Het Dolfinarium had deze werkwijze naar aanleiding van de eerdere last al aangepast.

“Over dit specifieke voorschrift is er nu duidelijkheid”, zegt Tiebot. “We hebben onze werkwijze binnen dit programma het afgelopen jaar al aangepast en gaan daarmee door. Het is voor ons belangrijk dat regels duidelijk zijn, zodat onze collega’s precies weten binnen welke kaders zij werken.”

Nieuwe voorstelling vanaf 10 oktober
De uitspraken komen in dezelfde week waarin het Dolfinarium start met de try outs van de nieuwe dolfijnenvoorstelling Fynn & de stem van de zee.

Vanaf 10 oktober is de nieuwe voorstelling meerdere keren per dag te zien in het DolfijndoMijn. Educatie vormt de rode draad in een doorlopend verhaal waarin kinderen en gezinnen via Fynn en Neris meer ontdekken over onder meer het gedrag, de communicatie en de leefwereld van dolfijnen.

“De juridische procedures van vandaag geven duidelijkheid over het kader waarin we werken”, aldus Tiebot. “Tegelijk blijven we onze voorstellingen inhoudelijk ontwikkelen. We willen onze dieren variatie en uitdaging bieden en bezoekers op een aantrekkelijke manier zoveel mogelijk over deze dieren meegeven. Die ontwikkeling staat niet stil.”

Noot voor redacties

De uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven zijn gepubliceerd onder:

• ECLI:NL:CBB:2026:475
• ECLI:NL:CBB:2026:476
• ECLI:NL:CBB:2026:477

Heb je naar aanleiding van dit bericht vragen? Stuur dan een e-mail naar [email protected] of bel naar +31 (0)341 467 467. Wij doen ons best om de vragen zo snel en volledig mogelijk te beantwoorden.